Phát biểu tại Lễ ra mắt, TS. Tô Xuân Phúc – Giám đốc Chương trình Forest Trends Việt Nam cho biết, so với các ngành như gỗ hay cà phê, ngành cao su vẫn còn hạn chế về tần suất trao đổi, học hỏi kinh nghiệm giữa các vùng và mô hình sản xuất. Ngành cao su có hai mô hình đặc thù là cao su đại điền và tiểu điền, vận hành khác nhau nhưng liên kết chặt chẽ, cần nhiều thảo luận về kỹ thuật và chính sách. Từ thực tiễn các ngành khác, Mạng lưới trao đổi về cao su thiên nhiên bền vững đã được thành lập nhằm tăng cường kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp và nông hộ, đặc biệt là nhóm dễ bị tổn thương, tham gia tốt hơn vào chuỗi cung ứng xuất khẩu. Mạng lưới được kỳ vọng sẽ góp phần đáp ứng yêu cầu thị trường và thúc đẩy phát triển cao su bền vững.
TS. Nguyễn Vinh Quang, Chuyên gia Forest Trends trình bày bức tranh tổng quan về ngành cao su Việt Nam bao gồm cơ cấu sản phẩm, nguồn cung trong nước và nhập khẩu, thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp chế biến và định hướng phát triển đến năm 2030. Ngành đối mặt với các yêu cầu ngày càng khắt khe về tính hợp pháp, chống mất rừng và truy xuất nguồn gốc từ các thị trường lớn như Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ, Trung Quốc. Đồng thời, cũng xuất hiện nhiều tín hiệu tích cực như chuyển đổi số, mở rộng chứng chỉ bền vững, liên kết chuỗi và hỗ trợ từ Chính phủ, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp, tạo nền tảng cho phát triển ngành cao su bền vững.
Bà Phan Trần Hồng Vân – Phó Tổng Thư ký VRA cho biết VRA, đóng vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hộ tiểu điền, tập trung vào bốn chức năng chính: truyền thông – nâng cao nhận thức, đối thoại chính sách và hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực ngành, và phát triển thương hiệu ngành hàng.
Tại Lễ ra mắt, các đại biểu đề xuất cần có bộ phận quản trị hoặc ban nòng cốt để điều phối hoạt động, quản lý thông tin và duy trì kết nối hiệu quả giữa các thành viên. Bên cạnh đó, xu hướng phát triển cao su bền vững được nhấn mạnh dựa trên ba trụ cột môi trường – xã hội – quản trị, trong đó các hướng nghiên cứu như nông lâm kết hợp, cải thiện sinh kế và điều kiện lao động cho người trồng cao su được xem là những lĩnh vực cần quan tâm. Các đại biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực cao su và lâm nghiệp, đồng thời nhấn mạnh mối liên kết giữa phát triển cao su với quản lý đất rừng và sử dụng gỗ cao su sau khai thác.
Nhìn chung, các đại biểu đánh giá cao sáng kiến thành lập Mạng lưới trao đổi về cao su thiên nhiên bền vững, coi đây là nền tảng kết nối đa bên nhằm thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ tiếp cận thị trường và tổng hợp kiến nghị chính sách. Tuy nhiên, để vận hành hiệu quả, việc xây dựng lực lượng quản trị nòng cốt, mô hình vận hành hiệu quả, lịch sinh hoạt định kỳ và quy chế quản lý nhóm chặt chẽ đóng vai trò quan trọng.
Văn phòng HHCSVN tổng hợp (Hiền Bùi)