Báo cáo Cập nhật Kinh tế khu vực Đông Á
và Thái Bình Dương (EAP) công bố ngày 06/10
của Ngân hàng Thế giới (WB)
Theo Báo cáo Cập nhật Kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương (EAP) công bố ngày 06/10/2026, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo kinh tế khu vực tăng trưởng 4,5% trong năm 2026, trong đó Việt Nam được nâng dự báo tăng trưởng lên 7,4%, cao hơn 1,1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.WB đánh giá Việt Nam tiếp tục có kết quả tích cực trong khu vực. Kinh tế tăng trưởng 8,02% trong năm 2025 và 8,18% trong nửa đầu năm 2026. Các động lực chính gồm sản xuất, xuất khẩu và đầu tư công. Tháng 8/2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt ở nhóm điện tử và máy móc; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm.
Theo WB, sự phục hồi và vươn lên của Việt Nam gắn liền với vai trò ngày càng lớn trong chuỗi giá trị toàn cầu về hàng hóa liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Báo cáo chỉ ra rằng, xuất khẩu các sản phẩm AI đã đóng góp tới hơn 70% vào mức tăng trưởng xuất khẩu tổng thể của Việt Nam. Về mặt cơ cấu, các thiết bị lắp ráp như máy tính, máy chủ và bộ định tuyến chiếm khoảng 60% tổng giá trị xuất khẩu liên quan đến AI của Việt Nam, phần lớn trong số đó được xuất sang thị trường Hoa Kỳ để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cuối cùng. Xuất khẩu các mặt hàng liên quan đến AI của Việt Nam đã tăng ít nhất gấp đôi so với mức trung bình của giai đoạn 2020-2022.
Sự thích ứng nhanh nhạy trong ứng dụng AI
Không chỉ mạnh về sản xuất và xuất khẩu phần cứng, theo WB, Việt Nam còn cho thấy sự thích ứng nhanh nhạy trong việc ứng dụng AI vào đời sống và sản xuất. Mặc dù mức độ sử dụng AI trong dân chúng tại các nền kinh tế mới nổi ở EAP nhìn chung vẫn thấp hơn so với các nước phát triển, Việt Nam (cùng với Trung Quốc, Malaysia và Philippines) là một trong số ít các quốc gia có tỷ lệ sử dụng GenAI cá nhân tiệm cận với mức trung bình 20% của toàn cầu. Về mặt thị trường lao động, Việt Nam cũng ghi nhận nhu cầu mạnh mẽ về kỹ năng phát triển phần mềm, hoàn toàn phù hợp với định hướng tăng trưởng xuất khẩu phần mềm của quốc gia.
“Cơn gió ngược” từ lạm phát và chi phí năng lượng
Tuy nhiên, bức tranh kinh tế Việt Nam không chỉ có những gam màu sáng. Theo WB, là một quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, Việt Nam chịu ảnh hưởng từ việc giá dầu thế giới tăng cao sau những xung đột tại Trung Đông. Kim ngạch nhập khẩu dầu của Việt Nam đã ghi nhận mức tăng lớn nhất khu vực, với giá trị danh nghĩa tăng tới 36%. Chi phí nhiên liệu, nhà ở và các dịch vụ tiện ích đắt đỏ đã đẩy lạm phát của Việt Nam từ mức 2,5% hồi đầu năm lên 4,24% vào tháng 8 năm 2026. Theo đó, WB dự báo lạm phát trung bình của Việt Nam trong năm 2026 sẽ ở mức 4,2%.
Một rủi ro kinh tế vĩ mô khác đáng lưu tâm là sự sụt giảm của dự trữ ngoại hối. Tốc độ tăng trưởng nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2026 thậm chí còn nhanh hơn xuất khẩu. Nguyên nhân chủ yếu là do việc tích lũy hàng tồn kho điện tử và sự leo thang của giá chip cũng như giá nhiên liệu trên thị trường quốc tế. Hậu quả là dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã sụt giảm, dự kiến sẽ rơi xuống mức tương đương chưa tới 2 tháng nhập khẩu trong năm 2026. Để đối phó với cú sốc giá năng lượng, Chính phủ Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp điều tiết, trong đó đáng chú ý là việc khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng và áp dụng các chính sách cắt giảm thuế nhiên liệu để hỗ trợ người tiêu dùng.
Chính sách tài khóa mở rộng và hàm ý phát triển
Để duy trì động lực tăng trưởng, Việt Nam đang sử dụng mạnh mẽ các công cụ tài khóa. Kế hoạch đầu tư công của Việt Nam ghi nhận mức tăng tới 45%, khiến thâm hụt ngân sách ước tính mở rộng lên mức 3,7% GDP. Giai đoạn 2026-2030, kế hoạch đầu tư công của Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục được mở rộng, tập trung chủ yếu vào năng lượng, giao thông vận tải và logistics nhằm đưa tổng đầu tư tiến tới mức 40% GDP. Báo cáo của WB nhấn mạnh rằng để biến tiềm năng của AI thành sự cải thiện năng suất thực chất và tạo ra nhiều việc làm tốt hơn, Việt Nam cần tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng số và hạ tầng năng lượng. Các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiêu thụ một lượng điện năng khổng lồ, đòi hỏi Việt Nam phải nhanh chóng mở rộng công suất phát điện, đặc biệt là từ các nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời nâng cấp mạng lưới truyền tải điện vốn đang có nguy cơ quá tải.
Ngân Hà, nguồn: https://vneconomy.vn/wb-nang-du-bao-tang-truong-cua-viet-nam-len-74-nho-lan-song-ai.htm, ngày 06/10/2026 (TN trích dẫn)