Tin tức >> Phát triển bền vững

Hoàn thiện cơ chế EPR hướng đến nền nông nghiệp bền vững

20/04/2026

Việc ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP đánh dấu bước hoàn thiện khung pháp lý triển khai cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) tại Việt Nam.
 

Bước ngoặt chính sách đối với bao bì thuốc bảo vệ thực vật
Ngày 14/4/2026, Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, phân bón tại các địa phương”. Phó Trưởng phòng An toàn thực phẩm và Môi trường (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) Lương Ngọc Quang cho biết, giai đoạn 2022 - 2024, cả nước đã thu gom gần 2.500 tấn bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Tuy nhiên, vẫn còn hơn 500 tấn khác chưa được xử lý và hơn 20% lượng rác đã thu gom vẫn đang tồn đọng tại các kho bãi, bể chứa.
Bao bì nông nghiệp hiện được phân định rõ: bao bì phân bón được xử lý như rác thải thông thường, có thể tái chế; bao bì thuốc bảo vệ thực vật là chất thải nguy hại do tồn dư hóa chất độc hại. Theo quy định, loại chất thải này phải được lưu giữ trong bể chứa chuyên dụng và vận chuyển đến nơi xử lý trong vòng 12 tháng bởi các đơn vị có giấy phép. Trong 3 năm qua, hơn 11.700 lớp tập huấn đã được tổ chức, thu hút trên 600.000 người tham gia; đã có hơn 450.000 bể chứa được lắp đặt, nhưng việc vận hành hệ thống này vẫn gặp nhiều trở ngại.
Toàn cảnh Diễn đàn phổ biến quy định EPR diễn ra ngày 14/4.
Ảnh: Phạm Hoài
Theo ông Quang, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhận thức và thói quen của người dân, khi tình trạng vứt bao bì ngoài đồng ruộng, kênh mương vẫn còn phổ biến. Bên cạnh đó, hạ tầng thu gom chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều bể chứa thiếu hoặc không đạt chuẩn. Đặc biệt, vấn đề kinh phí là điểm nghẽn lớn, ở nhiều địa phương, cơ chế hỗ trợ từ ngân sách chưa rõ ràng. Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Hắc Hiển cho hay, toàn tỉnh có hơn 845.000 ha đất nông nghiệp, với trên 3.100 cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật; mỗi năm sử dụng khoảng 2,38 triệu tấn thuốc và phát sinh hơn 200 tấn bao bì. Dù đã tổ chức nhiều lớp tập huấn và ký hợp đồng xử lý chất thải nguy hại, công tác thu gom vẫn còn hạn chế. Hạ tầng thiếu đồng bộ, bể chứa xuống cấp, thu gom chưa thường xuyên; một số địa phương chưa chủ động triển khai, trong khi người dân còn thiếu kiến thức và thông tin.
Để tháo gỡ nút thắt này, ngày 01/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu. Đây là bước hoàn thiện quan trọng, giúp khung pháp lý về cơ chế EPR tại Việt Nam đầy đủ và rõ ràng hơn. EPR là cơ chế yêu cầu doanh nghiệp chịu trách nhiệm đối với toàn bộ vòng đời sản phẩm, bao gồm cả giai đoạn sau sử dụng, không phải là một loại thuế. Nghị định đã làm rõ nghĩa vụ đóng góp, cơ chế sử dụng nguồn lực và bảo đảm tính công bằng giữa các doanh nghiệp. Đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, EPR đóng vai trò quan trọng trong xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, qua đó góp phần bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy phát triển bền vững.
Gỡ “nút thắt” về hạ tầng và kinh phí
Tại Diễn đàn, nhiều ý kiến nhấn mạnh, việc thiết lập cơ chế tài chính và tổ chức phù hợp không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hướng tới nền nông nghiệp bền vững. Để có thể triển khai cơ chế EPR hiệu quả, Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Hắc Hiển đề xuất, cần tiếp tục tuyên truyền đi vào thực chất, nội dung cụ thể, dễ hiểu và gắn với thực hành. Các lớp tập huấn phải hướng dẫn trực tiếp cách thu gom, phân loại và xử lý an toàn.
Song song đó, khuyến khích áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và tăng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Thúc đẩy phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp sạch, hạn chế tối đa phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Công tác kiểm tra, giám sát cũng cần được thực hiện thường xuyên hơn. Các vi phạm về môi trường phải xử lý nghiêm để tạo tính răn đe. Trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật cần quy định rõ. Về hạ tầng, theo ông Hiển nên ưu tiên đầu tư các bể chứa và khu lưu trữ tạm thời, sửa chữa các công trình xuống cấp. Hệ thống giao thông nội đồng cần được cải thiện để thuận lợi cho vận chuyển. Tỉnh cũng cần bố trí kinh phí ổn định hằng năm, trong khi chính quyền cấp xã chủ động tổ chức thu gom và xử lý theo quy định.
Ở góc độ chính sách, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp Lê Chí Thiện kiến nghị, cần sớm có hướng dẫn cụ thể về phân bổ và sử dụng nguồn kinh phí hỗ trợ từ cơ chế EPR. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của các cấp, ngành và doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi thu gom - vận chuyển - xử lý; việc thiết lập cơ chế giám sát minh bạch để bảo đảm các bên thực hiện đúng nghĩa vụ. Trong khi đó, Chủ tịch Hội doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam (VIPA) Nguyễn Văn Sơn cho rằng, phải làm rõ cơ chế phân bổ chi phí EPR, đặc biệt là nguồn lực cho thu gom và vận chuyển; ông cũng nhấn mạnh vai trò của hệ thống đại lý và chính quyền địa phương trong tổ chức thu gom; ngoài ra đề xuất tăng cường tập huấn, đào tạo với nội dung cụ thể, dễ áp dụng nhằm nâng cao nhận thức của người dân.
Theo ông Andrew Ward, Giám đốc Quản lý sử dụng sản phẩm Croplife, việc xây dựng cơ chế minh bạch và công bằng, trong đó mọi doanh nghiệp đều phải đóng góp tương ứng với lượng bao bì đưa ra thị trường là điều cần thiết. Nguồn tài chính từ EPR cần được sử dụng trực tiếp cho hoạt động thu gom và xử lý; khuyến khích thiết kế bao bì dễ tái chế, giảm tác động môi trường. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, với khung pháp lý rõ ràng và sự tham gia đầy đủ của các bên, công tác bảo vệ môi trường có thể đạt hiệu quả cao.

Trúc Oanh, nguồn: https://daibieunhandan.vn/hoan-thien-co-che-epr-huong-den-nen-nong-nghiep-ben-vung-10413645.html, ngày 15/4/2026 (TN trích dẫn) 



Quay về

THÔNG TIN LIÊN QUAN

Xem tất cả >>