Tham dự Hội thảo “Chứng chỉ FSC - Kết nối chuỗi sản xuất bền vững hỗ trợ bảo vệ rừng và FSC đồng hành EUDR” & Hội thảo tham vấn “FSC đồng hành EUDR: Phát triển khung đánh giá rủi ro quốc gia Việt Nam”

Tại buổi Hội thảo, TS. Nguyễn Tuấn Hưng, Cục Lâm nghiệp - Kiểm lâm đã có những chia sẻ về Chuỗi sản xuất gỗ bền vững tại Việt Nam: Định hướng và chiến lược. Trong giai đoạn 2020–2030, Việt Nam vẫn tiếp tục thực hiện Chỉ thị 13-CT/TW của Ban Bí thư về dừng khai thác gỗ từ rừng tự nhiên, ngăn chặn kịp thời, hiệu quả tình trạng suy thoái rừng.

Hiện nay, các chính sách về gỗ hợp pháp được quy định tại một số văn bản pháp luật như Luật Lâm nghiệp (Quy định về đối tượng rừng, gỗ, lâm sản ngoài gỗ được phép khai thác trong từng loại rừng và quy định về kiểm tra nguồn gốc lâm sản), Nghị định số 156/2018/NĐ-CP và các Nghị định sửa đổi, bổ sung như Nghị định 27/2024, 91/2024 (Quy định về đối tượng, điều kiện, phương thức khai thác theo từng loại rừng, gỗ, lâm sản), Nghị định số 102/2020/NĐ-CP quy định hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp Việt Nam và Nghị định sửa đổi bổ sung 120 quy định về thực thi gỗ hợp pháp, Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục khai thác).

Theo TS. Hưng, chiến lược ngành gỗ bền vững yêu cầu sự hợp tác, liên kết đầu tư trồng rừng sản xuất gỗ lớn, có chứng chỉ quản lý rừng bền vững, bao gồm liên kết dọc theo chuỗi giá trị, hợp tác đầu tư, liên kết nhóm hộ để cùng thực hiện chứng chỉ rừng và tăng cường tiếng nói khi đàm phán với doanh nghiệp, nâng cao giá trị, đảm bảo nguồn nguyên liệu.

TS. Vũ Thị Quế Anh - Giám đốc FSC Việt Nam, đã trình bày về Hệ thống chứng chỉ FSC và các giải pháp chuỗi sản xuất bền vững FSC và Chứng chỉ FSC đồng hành với EUDR. Bà cho biết FSC không phải là “làn xanh”, nhưng có thể hỗ trợ việc thực hiện và thực thi EUDR thông qua việc hỗ trợ đánh giá và giảm thiểu rủi ro, cho phép truy xuất nguồn gốc gỗ và cao su và tạo điều kiện thuận lợi cho việc gửi Tuyên bố trách nhiệm giải trình.

Khung đánh giá rủi ro FSC-PRO-06-006b cung cấp các yêu cầu liên quan để đánh giá rủi ro tìm nguồn cung ứng từ các khu vực cung ứng và phác thảo cách phát triển và sửa đổi các đánh giá rủi ro cho một quốc gia hoặc khu vực địa lý. Khung này giúp các công ty đánh giá rủi ro của việc tìm nguồn cung ứng, bao gồm tất cả các chỉ số rủi ro có liên quan cho cả FSC và EUDR, khiến khung này trở thành một công cụ thiết thực để tuân thủ và quản lý rủi ro chủ động. Trong năm 2027, FSC sẽ đưa ra 90 đánh giá rủi ro.

TS. Trương Tất Đơ, Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm, trình bày các giải pháp thích ứng của Việt Nam với EUDR và hướng dẫn tuân thủ cho ngành gỗ. Ông nhấn mạnh nhiều khó khăn, bao gồm khác biệt định nghĩa kỹ thuật giữa Việt Nam và EU về đất nông nghiệp, rừng, sản xuất nông lâm kết hợp; bản đồ ranh giới rừng chưa đồng bộ; cơ sở dữ liệu thiếu thông tin; quy hoạch sử dụng đất; truy xuất nguồn gốc nguyên liệu nhập khẩu phục vụ xuất khẩu. Để thích ứng EUDR, ông đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật, cập nhật quy định đất đai và lâm nghiệp, hướng dẫn ngành gỗ; thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành và mạng lưới cán bộ EUDR tại địa phương; phát triển cơ sở dữ liệu vùng trồng, rừng và hệ thống truy xuất nguồn gốc, chia sẻ dữ liệu với doanh nghiệp; đồng thời tăng cường tuyên truyền, đối thoại với EU và kết nối doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng nhằm nâng cao năng lực tuân thủ và minh bạch nguồn gốc sản phẩm.

Đại diện Viện Khoa học Lâm nghiệp trình bày quá trình xây dựng và các điểm chính của khung đánh giá rủi ro quốc gia Việt Nam (CNRA) sửa đổi của FSC. Lộ trình triển khai bắt đầu từ tháng 6/2025, hiện CNRA đang hoàn thiện Bản thảo 1.2, tiến hành góp ý lần 2 và tham vấn tập trung trong 30 ngày. Việt Nam là một trong 40 quốc gia đầu tiên thực hiện tiến trình này.

FSC đánh giá rủi ro ở cấp quốc gia, không theo doanh nghiệp, đảm bảo mọi nguồn nguyên liệu chịu chung hệ thống luật, loại bỏ “vùng xám pháp lý”. Chuyển đổi từ FSC-CNRA-VN V1-0 2017 sang FSC-PRO-60-006b V2-0 mở rộng phạm vi từ gỗ sang cả sản phẩm gỗ và cao su, tăng danh mục từ 5 lên 12 và số chỉ số từ 33 lên 64. Hệ thống thuật ngữ cũng được cập nhật, thay “Rủi ro thấp/Rủi ro xác định” bằng “Không đáng kể/Đáng kể”. CNRA sửa đổi dự kiến công bố vào tháng 5/2026.