Tham dự Hội thảo trực tuyến“Xây dựng bản đồ ranh giới rừng năm 2020 phục vụ tuân thủ EUDR”

PGS.TS. Phạm Văn Duẩn - Viện Sinh thái và Môi trường  (IFEE) - giới thiệu phương pháp xây dựng bản đồ theo nguyên tắc kế thừa, cập nhật, đối soát đa nguồn và kiểm chứng địa phương. Hệ thống tích hợp dữ liệu ranh giới rừng cấp tỉnh, bản đồ ba loại rừng, ảnh viễn thám và bản đồ rừng tham chiếu quốc tế. Quy trình gồm sáu bước từ chuẩn hóa dữ liệu, phân tích ảnh vệ tinh, đối chiếu dữ liệu quốc tế đến rà soát tại địa phương và cập nhật lên hệ thống WebGIS. Kết quả tổng hợp từ 34 tỉnh, thành phố cho thấy đã rà soát 4.281.294 lô, trong đó 33.362 lô thuộc vùng đỏ cần kiểm chứng. Hiện 19 tỉnh đã phản hồi kết quả, còn 15 tỉnh chưa gửi lại dữ liệu. Dự kiến phiên bản V1 sẽ được cập nhật lên hệ thống trước 30/6/2026.

ThS. Phạm Ngọc Hải - Viện Điều tra Quy hoạch rừng - hướng dẫn quy trình rà soát bản đồ ranh giới rừng năm 2020 cho lực lượng kiểm lâm địa phương. Việc rà soát phải áp dụng tiêu chí rừng của EUDR thay vì tiêu chí của Luật Lâm nghiệp Việt Nam, do đó dữ liệu có thể khác với bản đồ diễn biến rừng hiện hành. Cán bộ kiểm lâm cần có kinh nghiệm và kỹ năng trên nhiều lĩnh vực, bao gồm khả năng sử dụng thành thạo hệ thống FRMS, kỹ năng vận hành phần mềm QGIS, năng lực đoán đọc ảnh vệ tinh, hiểu rõ địa bàn quản lý cũng như khả năng xử lý dữ liệu bản đồ rừng.

Về phần mềm và công cụ, quá trình rà soát sử dụng QGIS (phiên bản 3.22 trở lên) làm nền tảng để thực hiện rà soát và cập nhật dữ liệu không gian; Forest Plots Checker, một plugin chuyên dụng giúp duyệt và xác nhận trạng thái rừng nhanh chóng; cùng với Google Earth Desktop, phục vụ rà soát lịch sử lô thông qua ảnh vệ tinh độ phân giải cao đa thời gian. Quy trình rà soát trong phòng gồm bốn bước: nạp dữ liệu, kích hoạt plugin, đối soát lô và ghi nhận kết quả. Với các trường hợp nghi ngờ, cán bộ có thể xác minh lịch sử biến động qua Google Earth (Send2GE) hoặc phân tích chuỗi thời gian CCDC dựa trên chỉ số NDFI từ năm 1985.