Lĩnh vực >> Cao su đại điền

Bình Thuận: Phát triển cây cao su góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng và tăng nguồn thu nhập cho hộ đồng bào dân tộc vùng cao

09/09/2015

 Đã từ lâu, cao su được xem như vàng trắng, là cây đem lại giá trị kinh tế cao trong sản xuất nông nghiệp. Tại Bình Thuận, cao su được phát triển chủ yếu tại các huyện Tánh Linh và Đức Linh.


 Phát triển trồng cây cao su ở vùng đồng bào dân tộc sẽ góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng sản xuất hàng hóa góp phần tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo.

Từ một chủ trương đúng đắn
Trước đây, đối với đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao, trồng cao su là công việc hoàn toàn mới mẻ. Năm 1997, thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Ban Dân tộc - Miền núi (nay là Ban Dân tộc) đã đề xuất Tỉnh ủy, UBND tỉnh cho chuyển đổi diện tích đất trồng điều xã Đông Giang, La Dạ, huyện Hàm Thuận Bắc chuyển qua trồng cây cao su.
Để có cơ sở triển khai, Ban Dân tộc đã mời các chuyên gia khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam đến khảo sát thổ nhưỡng, khí hậu vùng Đông Giang, La Dạ, huyện Hàm Thuận Bắc. Kết quả khảo sát cho thấy, vùng Đông Giang, La Dạ hoàn toàn phù hợp để cây cao su phát triển. Từ kết quả khảo sát đó, Ban Dân tộc đã mạnh dạn sử dụng nguồn vốn của Chương trình 327 để đầu tư cho các hộ đồng bào trồng cao su.
Nhớ lại khoảng thời gian ban đầu triển khai trồng cao su, Ông Tạ Hữu Phúc – Giám đốc Trung tâm Dịch vụ miền núi – cho biết: “Để đưa được cây cao su vào trồng trong vùng đồng bào dân tộc là cả một quá trình gian khó, lâu dài, từ làm tốt công tác vận động, tuyên truyền để các hộ đồng bào biết, chấp nhận đến hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc cho các hộ”. Ngày ấy, vào năm 1997, những cán bộ của Ban Dân tộc được phân công lên làm nhiệm vụ hướng dẫn các hộ đồng bào 2 xã Đông Giang, La Dạ trồng cao su đã thực hiện phương châm “cùng ăn, cùng ở, cùng làm”. Ban ngày, hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ, ban đêm tranh thủ xuống tận thôn, xóm làm công tác vận động, tranh thủ sự ủng hộ của già làng, các đảng viên để tuyên truyền, vận động hộ đồng bào tham gia trồng và chăm sóc cao su.
Ban đầu, khi các hộ lao động chưa quen với công việc thì thực hiện làm việc theo ngày công nhật, tiến dần đến khoán từng công đoạn như đào hố, bón phân, trồng và chăm sóc và cuối cùng là khoán gọn cho từng hộ.
Việc giao khoán cho từng hộ cũng là vấn đề nan giải, do cao su là cây trồng dài ngày (7 năm sau mới cho thu hoạch), trong khi tập quán canh tác của các hộ đồng bào là làm nương rẫy có thu hoạch ngay; đồng bào dân tộc quen với việc có thấy mới tin nên việc vận động các hộ nhận chăm sóc cao su cũng hết sức khó khăn. Sau nhiều lần bàn bạc giữa Ban Dân tộc và các cấp chính quyền xã Đông Giang mới thống nhất chọn hộ gia đình đảng viên gương mẫu làm trước để các hộ dân học tập noi theo.
Trăn trở với suy nghĩ làm gì cho hộ dân có thu nhập khi cây cao su chưa cho thu hoạch, những người cán bộ làm công tác dân tộc lại tiếp tục tuyên truyền, vận động các hộ đồng bào trồng xen đậu xanh, bông, bắp lai trong rừng cao su chưa khép tán. Đến nay, mô hình trồng xen bắp lai trên diện tích cao su chưa khép tán đang là mô hình hiệu quả được nhiều hộ đồng bào áp dụng.
Từ chủ trương đúng đắn, cùng với việc làm tốt công tác vận động tuyên truyền và hướng dẫn, từ năm 1997 - 2001 đồng bào Đông Giang, La Dạ đã trồng được 250 ha cao su.
Đến hiệu quả của cây cao su trên vùng cao Đông Giang, La Dạ
Năm 2005 là năm đầu tiên cây cao su đến chu kỳ khai thác, nhưng từ trước đến nay đồng bào dân tộc K’Ho, Rắglây chỉ quen với việc đục cây dầu lấy dầu rái, chưa ai quen với việc dậy sớm từ 3 - 4 giờ sáng, cầm dao đi cạo mủ cao su. Trước những khó khăn trên, Ban Dân tộc lại tiếp tục cùng với UBND huyện Hàm Thuận Bắc và cấp ủy, UBND 2 xã Đông Giang và La Dạ vận động tuyên truyền các hộ dân đi cạo mủ. Để giúp đồng bào nắm được kỹ thuật, các lớp tập huấn về kỹ thuật cạo mủ cao su do Trung tâm Nghiên cứu và phát triển cao su tiểu điền, Công ty TNHH MTV Cao su Bình Thuận liên tục được mở ra vào đầu vụ sản xuất để hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ. Từ khó khăn ban đầu phải thuê công nhân cạo từ Long Khánh ra, sau một năm được tập huấn đến đầu năm 2006, 100% số hộ đồng bào có cao su đã tự đi cạo được mủ.
Do làm tốt công tác chăm sóc, cùng với giá mủ cao su liên tục tăng từ năm 2006 - 2013 đã đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho các hộ đồng bào. Ông Nguyễn Thế Tài – Trạm phó Trạm thu mua mủ cao su Đông Giang– cho biết: “Hàng năm, Trạm thu mua trên 300 tấn mủ cao su các loại với doanh thu trên 7 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí đầu tư các hộ dân còn nhận trên 5,5 - 6 tỷ đồng. Riêng năm 2014, do giá mủ cao su xuống thấp, một số hộ không cạo nhưng Trạm cũng thu mua được 100 tấn mủ với giá trị trên 950 triệu đồng”.
Chúng tôi tới thăm gia đình hộ ông K’ Văn Thinh ở thôn 1, xã Đông Giang. Năm 1998, cũng như nhiều gia đình ở xã Đông Giang, hộ ông Thinh nhận chăm sóc 677 cây cao su. Ông cho biết: “Do chăm sóc đúng quy trình, đồng thời, ông thường xuyên tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do Nhà nước tổ chức, hàng năm khai thác mủ bán cho Trạm cao su thu được trên 150 triệu đồng, nhờ thu nhập này mà ông đã làm được nhà đẹp và nuôi các con ăn học”. Ông Hoàng Chiến Thắng – Phó Chủ tịch UBND xã Đông Giang– cũng vui mừng cho biết: “Nhờ cây cao su nên nhiều hộ đồng bào đã thoát được đói, nghèo và vươn lên làm giàu. Trong thời gian tới, cấp ủy và UBND xã sẽ tiếp tục vận động các hộ đồng bào mở rộng diện tích cao su trên diện tích còn lại”. Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ miền núi, kể từ khi đưa vào khai thác từ năm 2006 đến nay, Trung tâm đã chi trả tiền thu mua mủ cho các hộ đồng bào trên 30 tỷ đồng.
Và triển vọng một vùng cao su
Thấy được hiệu quả của cây cao su, năm 2009, Ban Dân tộc tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Đề án phát triển cây cao su vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Bình Thuận đến năm 2019. Theo Đề án các hộ đồng bào dân tộc được Nhà nước hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ 50% tiền cây giống; đối với hộ nghèo và cận nghèo được Nhà nước ứng trước vật tư, phân bón để trồng và chăm sóc. Đến nay, qua 5 năm triển khai thực hiện đã có 482 hộ đồng bào tham gia trồng mới 399,3 ha cao su trên địa bàn 8 xã thuộc 3 huyện Tánh Linh, Đức Linh và Hàm Thuận Bắc. Ông Trương Ngọc Phúc – Phó Trưởng Ban Dân tộc– cho biết thêm: “Mặc dù quá trình triển khai Đề án gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nhất là việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng với sự quyết tâm của các cấp, các ngành nên việc trồng và chăm sóc cao su theo Đề án cơ bản đạt kế hoạch đề ra”. Ngoài diện tích các hộ trồng theo Đề án của tỉnh, nhiều hộ đồng bào đã chủ động mua giống trồng trên diện tích đất rẫy hoặc đất điều đã cằn cỗi. Theo thống kê, tổng diện tích cao su trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số hiện nay đã đạt trên 1.000 ha.
Giờ đây, dọc con đường từ xã Đông Tiến, Đông Giang, La Dạ đi La Ngâu, Suối Kiết, xen giữa màu xanh của cây lúa, bắp lai, điều là những rừng cao su đang thay lá, nảy chồi như cuộc sống đang thay đổi từng ngày của đồng bào các dân tộc miền núi, vùng cao trong tỉnh Bình Thuận./.
Vũ Đăng Diện, nguồn: http://bdt.binhthuan.gov.vn/, ngày 29/6/2015 (Thanh Danh trích dẫn)


Quay về

THÔNG TIN LIÊN QUAN

Xem tất cả >>